|
|
|
 Holistyka kulturystyki |
13 marca 2006 |
Holizm jest pogl膮dem, wed艂ug kt贸rego zjawiska wyst臋puj膮ce w naszym 艣wiecie trzeba ujmowa膰 ca艂o艣ciowo i organicznie.
Jest to teoria rozwoju zapocz膮tkowana przez J. Ch. Smutsa na pocz膮tku XX wieku, g艂osz膮ca, 偶e ca艂o艣膰 nie da si臋 sprowadzi膰 do sumy cz臋艣ci. Cho膰 teoria ta ma ju偶 blisko 100 lat, to jednak nadal jest fundamentaln膮 my艣l膮 systemu budowania cia艂a (body building) czy -jak nazywamy go w Polsce - systemu kulturystycznego.
M艂ody adept kulturystyki po przeczytaniu tych pierwszych zda艅 mo偶e oczywi艣cie skrzywi膰 si臋 i pomy艣le膰, 偶e znowu szpikuj膮 go ideologi膮 i w dodatku stosuj膮 j膮 tam, gdzie jej by膰 nie powinno. Pokazywanie si臋 na si艂owni i "pakowanie" w gronie znajomych wydaje si臋 przecie偶 oczywist膮 i powtarzan膮 cz臋sto do znudzenia czynno艣ci膮, kt贸ra nie wymaga 偶adnego teoretyzowania, a tym bardziej dorabiania do niej "ideologii". Ot贸偶 - o艣wiadczam z ca艂膮 moc膮 - to nieprawda!!!
Ta w艂a艣nie ksi膮偶ka stawia sobie za zadanie uchronienie Ci臋 przed takim podej艣ciem i pojmowaniem kulturystyki, rozpowszechnionym niestety w艣r贸d wielu "wyjadaczy si艂owniowych". S膮 oni smutnymi reliktami si艂owni, odrabiaj膮cymi pa艅szczyzn臋 wyrobnikami, kt贸rzy skupili si臋 nad 艣rodkami (prac膮 treningow膮, 膰wiczeniami, powt贸rzeniami itd.), a utracili (lub co gorsza nigdy nie mieli) wizj臋 celu, do kt贸rego d膮偶膮. Najpierw trzeba bowiem wiedzie膰, po co si臋 podejmuje trening, prac臋 czy inne czynno艣ci, potem dobrze jest zg艂臋bi膰 tajniki tej pracy i nauczy膰 si臋, jak j膮 wykonywa膰 najlepiej, w spos贸b profesjonalny, z najlepszym po偶ytkiem dla osi膮gni臋cia celu, a dopiero potem przyst臋powa膰 do pracy, realizacji poprzez czyny (w kulturystyce - 膰wiczenia). Nie s膮 to 偶adne truizmy i w zale偶no艣ci od gustu czytelnika oraz tego, jakie autorytety uznaje, mo偶na odes艂a膰 go zar贸wno do Grzegorza Markowskiego z zespo艂u Perfect, kt贸ry w艂a艣nie 艣piewa w jednej z piosenek dla m艂odego pokolenia - "Ale po co?", czy te偶 do tre艣ci zawartych w "Traktacie o dobrej robocie" napisanym przez profesora Tadeusza Kotarbi艅skiego. Cho膰 zestawienie autor贸w mo偶e wydawa膰 si臋 szokuj膮ce, to zar贸wno jeden, jak i drugi podobnie pojmuj膮 zasady prawid艂owego i rozumnego dzia艂ania.
Spr贸buj i Ty solidnie, systematycznie i porz膮dnie podej艣膰 do zagadnienia, a na pewno si臋 to op艂aci. Smutno i jako艣 przykro robi mi si臋 na widok ludzi 膰wicz膮cych na si艂owniach bez pami臋tania o celu, bezsensownie powtarzaj膮cych najwymy艣lniejsze, najtrudniejsze i cho膰by najbardziej skomplikowane 膰wiczenia. Najcz臋艣ciej to w艂a艣nie oni staj膮 si臋 obiektami wcale nierzadkich atak贸w niedowarto艣ciowanych dziennikarzy, zarzucaj膮cych kulturystom narcyzm, samouwielbienie czy w艂a艣nie wyrobnictwo pakerskie. Nawet nasza noblistka Wis艂awa Szymborska nieco ironicznie potraktowa艂a mistrz贸w "rozkroku i przykucania" w wierszu, kt贸ry przytaczamy na pocz膮tku.
Cho膰 najcz臋艣ciej jest to proza z gatunku "przygania艂 kocio艂 garnkowi", to zawsze w艣r贸d ludzi rozumiej膮cych kulturystyk臋 zostaje jaki艣 niesmak, niekiedy irytacja, a czasami wr臋cz oburzenie. Niestety, je艣li komu艣 wydaje si臋, 偶e 膰wiczy kulturystyk臋, a pojmuje j膮 jako dowolne "pakowanie" dla dok艂adnie nie wiadomo jakich cel贸w, to specjalnie nie ma si臋 co oburza膰 na "pismak贸w".
C贸偶 zatem jest takiego w kulturystyce, 偶e upowa偶nia nas do dumy z dyscypliny, kt贸r膮 uprawiamy (czy zaczynamy uprawia膰), a cz臋sto nawet pozwala stawia膰 j膮 ponad innymi dziedzinami sportu? Dzi臋ki czemu mo偶emy powiedzie膰: My uprawiamy najlepsz膮, najbardziej wszechstronn膮, najzdrowsz膮 i najbardziej celow膮 dyscyplin臋?
Mo偶emy 艣mia艂o tak powiedzie膰, gdy偶 naczeln膮 zasad膮 obowi膮zuj膮c膮 w tej dyscyplinie jest sformu艂owana u zarania kulturystyki przez Joe Weidera zasada treningu holistycznego. Najpro艣ciej mo偶na by j膮 przybli偶y膰, m贸wi膮c, 偶e do treningu w kulturystyce trzeba podchodzi膰 wszechstronnie, cia艂o powinno by膰 kszta艂towane ca艂o艣ciowo, a mi臋艣nie rozwijane harmonijnie. Oczywi艣cie by艂by to znowu tylko truizm (gdybym na tym poprzesta艂) i nie nale偶a艂oby si臋 dziwi膰 m艂odym ludziom, gdyby mnie po prostu wy艣miali. Dlatego te偶, z ca艂ym nale偶nym szacunkiem, przyjrzyjmy si臋 temu, w jaki spos贸b traktuj膮 w艂asne cia艂a (przede wszystkim mi臋艣nie) zawodnicy innych dyscyplin sportu.
艢mia艂o mo偶na powiedzie膰, 偶e jest to traktowanie przedmiotowe, gdy偶 zawodnicy ci czyni膮 z cia艂a narz臋dzie do uzyskiwania mniej lub bardziej wymiernych, lecz ci膮gle coraz lepszych wynik贸w (do zwi臋kszenia d艂ugo艣ci rzutu, skoku, wype艂nienia za艂o偶e艅 taktycznych gry, podniesienia wi臋kszego ci臋偶aru czy skr贸cenia cza- su, w kt贸rym przebiega si臋 dystans). Cz臋sto trenuje si臋 cia艂o po to, by u偶y膰 je jako nap臋d roweru, 艂odzi, kajaka czy innych "maszyn sportowych".
Ka偶da z dziedzin sportu na sw贸j spos贸b kszta艂tuje cia艂o i oczywi艣cie czyni je sprawniejszym. Jest to jednak sprawno艣膰 specjalna, dzi臋ki kt贸rej mi臋艣nie i cia艂o rozwijane s膮 tylko pod k膮tem skuteczno艣ci w swoim sporcie. Mimo i偶 ka偶da wysportowana sylwetka jest z punktu widzenia estetyki 艂adniejsza, a z punktu widzenia medycyny zdrowsza od sylwetki starego piwosza czy cz艂owieka siedz膮cego przed telewizorem, nie da si臋 unikn膮膰 pewnych przerysowa艅 i utraty proporcji w wygl膮dzie zawodnik贸w poszczeg贸lnych dyscyplin. Na pierwszy rzut oka mo偶na rozpozna膰 marato艅czyka, 艂y偶wiarza, gimnastyka, ci臋偶arowca czy koszykarza. Wi臋kszo艣膰 dyscyplin sportowych ju偶 przy naborze stawia pewne kryteria, bez spe艂nienia kt贸rych nie mo偶na marzy膰 o wielkiej karierze, a nawet o przyj臋ciu do szkolenia. Kto jednak jest zdecydowany, stanowczy i pragnie zosta膰 mistrzem, musi rozpocz膮膰 uprawianie sportu we wczesnym dzieci艅stwie (z regu艂y decyduj膮 wtedy za niego rodzice). Mimo deklaracji o etapizacji szkolenia, najcz臋艣ciej trening szybko przekszta艂ca si臋 w 艣ci艣le specjalistyczny, rozwijaj膮cy tylko potrzebne w danej dyscyplinie cechy motoryczne. Podnoszenie na coraz wy偶szy poziom warto艣ci cech motorycznych czyni trening coraz bardziej specjalistycznym, a przez to jednostronnym. 膯wiczenie si艂y wyklucza w zasadzie mo偶liwo艣膰 utrzymywania wysokiego poziomu wytrzyma艂o艣ci, a z kolei trening wytrzyma艂o艣ci jest nie do pogodzenia z kszta艂towaniem szybko艣ci itp. Trening specjalistyczny powoduje rozw贸j tych struktur i w艂贸kien mi臋艣nia, kt贸re s膮 potrzebne i decyduj膮ce o sukcesie w danej konkurencji. Dokonuj膮c wielu uproszcze艅, mo偶na powiedzie膰, 偶e w mi臋艣niach szkieletowych mamy w艂贸kna bia艂e, kt贸re s膮 du偶e, silne, szybkie, ale ma艂o wytrzyma艂e, oraz w艂贸kna czerwone, kt贸re s膮 ma艂e, wolne, s艂abe, ale odporne na zm臋czenie.
Stosowanie bod藕c贸w kr贸tkotrwa艂ych i silnych b臋dzie rozwija膰 w艂贸kna bia艂e. Bod藕ce s艂absze, stosowane w d艂u偶szym czasie i cyklicznie, przyczyni膮 si臋 do rozwoju w艂贸kien czerwonych, a tak偶e mitochondri贸w - mikrostruktur kom贸rkowych, w kt贸rych zachodzi wiele wa偶nych proces贸w enzymatycznych, decyduj膮cych o przemianie w臋glowodan贸w i t艂uszcz贸w oraz powstawaniu energii, magazynowanej w ATP Aby mi臋sie艅 m贸g艂 si臋 maksymalnie i wszechstronnie rozrasta膰, trzeba poddawa膰 go dzia艂aniu r贸偶norodnych bod藕c贸w. Musz膮 by膰 one zar贸wno kr贸tkotrwa艂e i silne, jak i s艂absze, lecz trwaj膮ce d艂ugo. Dla prawid艂owego i wszechstronnego rozwoju mi臋艣nia nale偶y zatem stosowa膰 zar贸wno treningi si艂owe, jak i wytrzyma艂o艣ciowe.
Spe艂nienie tych warunk贸w gwarantuje uprawianie prawdziwej kulturystyki, kt贸ra jako jedna z nielicznych godzi obydwa rodzaje pracy treningowej w celu harmonijnego i wszechstronnego rozwoju mi臋艣ni. System budowania cia艂a (body building) czy - po polsku - system kulturystyczny wydaje si臋 w dzisiejszych czasach i przy wsp贸艂czesnym stanie wiedzy jed nym z najwszechstronniej rozwijaj膮cych organizm ludzki system贸w treningowych. Mo偶e wyda膰 si臋 to zrazu dziwne po obejrzeniu zawod贸w kulturystycznych, gdzie wyst臋puj膮 monstrualnie zbudowani, wybrani, wyselekcjonowani zawodnicy - wyczynowcy. Przestaje jednak dziwi膰, gdy popatrzymy na treningi ludzi dbaj膮cych o sw贸j wygl膮d i zdrowie w licznych ju偶 nawet u nas si艂owniach czy klubach "fit-ness". W miar臋 wzrastania 艣wiadomo艣ci spo艂ecze艅stw liczba tych ludzi stale ro艣nie i 膰wiczenie w si艂owni staje si臋 bardzo wa偶nym elementem zdrowego stylu 偶ycia.
Wystarczy te偶 przyjrze膰 si臋 metodom prowadzenia zaj臋膰 w o艣rodkach z dobrze przygotowan膮 kadr膮, nielicznych jeszcze klubach z prawdziwego zdarzenia. 膯wiczy si臋 tam nie tylko z du偶ymi obci膮偶eniami, na sztangach i maszynach, ale r贸wnie偶 je藕dzi na rowerach stacjonarnych, ergometrach wio艣larskich, biega i maszeruje na steperach i bie偶niach. Pracuje si臋 zatem nie tylko nad si艂膮 i metodami dla niej charakterystycznymi, ale r贸wnie偶 nad wytrzyma艂o艣ci膮. Ta wszechstronno艣膰 w podej艣ciu do problemu kszta艂towania cia艂a stanowi o wielko艣ci kulturystyki. Tylko w tej dyscyplinie udaje si臋 godzi膰 diametralnie r贸偶ne cechy motoryczne i skutecznie stosowa膰 zupe艂nie r贸偶ne jako艣ciowo rodzaje trening贸w.
Skoro tak ca艂o艣ciowego podej艣cia do rozwoju mi臋艣ni i ca艂ej sylwetki cz艂owieka nie ma w 偶adnej innej dyscyplinie sportu wyczynowego czy rekreacji, to mo偶na 艣mia艂o nazwa膰 kulturystyk臋 "Kr贸low膮 dyscyplin sportowych i rekreacyjnych". Przecie偶 tylko w tej dyscyplinie cia艂o jest podmiotem dzia艂a艅 zawodnika i tylko cia艂o podlega ocenie. Ono jest podmiotem, a nie narz臋dziem potrzebnym jedynie do osi膮gni臋cia celu, jak si臋 to dzieje w przypadku dyscyplin instrumentalnie traktuj膮cych cia艂o.
O tym wszystkim m贸wi stara zasada treningu holistycznego okre艣laj膮ca cele tej dyscypliny, czyli odpowiadaj膮ca na stawiane wcze艣niej pytanie - po co? Kto jej nie rozumie i nie stosuje, a uwa偶a si臋 za kulturyst臋, ten w oczywisty spos贸b mija si臋 z prawd膮.
膯wicz膮c na si艂owni - aje艣li b臋dziesz robi艂 to dobrze, mo偶na powiedzie膰: trenuj膮c kulturystyk臋 - nie musisz koniecznie zosta膰 wyczynowcem. Mo偶esz do bardzo p贸藕nej staro艣ci dba膰 o w艂asne cia艂o i utrzymywa膰 je w znakomitej kondycji i to w艂a艣nie b臋dzie stale Twoim celem, odpowiedzi膮 na pytanie 聴 po co? Je偶eli jednak poci膮gnie Ci臋 kiedy艣 kariera wyczynowca i zechcesz nim zosta膰, musisz zdawa膰 sobie spraw臋, 偶e i w kulturystyce bez odpowiednich predyspozycji genetycznych b臋dzie Ci trudno osi膮gn膮膰 wielkie sukcesy. Lecz "praca czyni cuda" -o tym przekona艂o si臋 wielu niedowiark贸w, gdy偶 w kulturystyce mo偶liwo艣ci zatuszowania lub zmiany mankament贸w w艂asnego cia艂a s膮 du偶o wi臋ksze ni偶 w innych sportach. Nie ma r贸wnie偶 konieczno艣ci rozpoczynania trening贸w ju偶 w przedszkolu. Wielu czo艂owych zawodnik贸w pierwszy raz wesz艂o do sali treningowej w wieku dwudziestu lat (i p贸藕niej). Niewiele jest r贸wnie偶 dyscyplin, w kt贸rych kariera mo偶e trwa膰 tak d艂ugo, jak w kulturystyce.
Robby Robbinson startuje w wieku sze艣膰dziesi臋ciu lat, a wygl膮du m贸g艂by mu pozazdro艣ci膰 niejeden nastolatek, Dorian Yates za艣 nie zawsze by艂 tak pot臋偶ny. D艂ugotrwa艂o艣膰 kariery Robby'ego Robbinsona nie jest czym艣 wyj膮tkowym, gdy偶 w zawodach Masters startuje cz臋sto wi臋cej zawodnik贸w z r贸偶nych stron 艣wiata ni偶 w zawodach senior贸w. Po serii tych wywod贸w nie powiniene艣 ju偶 mie膰 wi臋kszych w膮tpliwo艣ci. Wybieraj膮c styl 偶ycia, kt贸rego nieod艂膮czn膮 cz臋艣ci膮 jest 膰wiczenie na si艂owni, wybra艂e艣 dobrze!
藕r贸d艂o: "Kulturystyka dla ka偶dego", L. Demeilles, Marek Kruszewski
|
|
|
Je艣li interesuje Ci臋 kulturystyka, masz mas臋 wolnego czasu i chcia艂by艣 zrobi膰 co艣 dla siebie i innych to masz na to szans臋.
Szukamy os贸b ambitnych, kt贸rzy znaj膮 si臋 na kulturystyce i maj膮 ochot臋 tworzy膰 co艣 naprawd臋 wielkiego.
Portal kulturystyczny www.megamuscle.pl poszukuje osoby, kt贸re b臋d膮 dodawa艂y artyku艂y do dzia艂u:
- kulturystyka
- sterydy
- strongman
- suplementy
- od偶ywianie
|
|
