|
|
|
 Sterydy - Insulina |
13 lutego 2006 |
Wielu ludzi wie, 偶e insulina jest lekiem u偶ywanym przez cukrzyk贸w, kt贸rzy bez niej mog膮 umrze膰. Egzogenna (pobierana z zewn膮trz) insulina zast臋puje substancj臋, kt贸rej organizm chorego na cukrzyc臋 albo w og贸le nie wytwarza, albo wytwarza jej za ma艂o.
To jednak bardzo uproszczona wiedza, o czym ju偶 wie cz臋艣膰 kulturyst贸w. Ale zanim wejdziemy g艂臋biej w relacje insuliny z kulturystyk膮, najpierw trzeba przedstawi膰 pe艂niejszy przegl膮d tego, czym jest insulina i dlaczego jej potrzebujemy.
CZYM JEST INSULINA
Insulina produkowana jest w trzustce i zbudowana jest z dw贸ch 艂a艅cuch贸w aminokwas贸w po艂膮czonych mostkiem dwusiarczkowym: zwi膮zkiem chemicznym z艂o偶onym z dw贸ch atom贸w siarki w po艂膮czeniu z innymi elementami. Insulina przedostaje si臋 do krwi, gdzie 艂膮czy si臋 z pewnym bia艂kiem (no艣nikiem), kt贸ry roznosi j膮 do mi臋艣ni, w膮troby i innych tkanek. G艂贸wn膮 rol膮 insuliny jest regulacja poziomu glukozy we krwi. Dzia艂a ona nie tylko poprzez wp艂yw na metabolizm w臋glowodan贸w, ale r贸wnie偶 t艂uszcz贸w i bia艂ek.
Osoby zdrowe, z prawid艂ow膮 produkcj膮 insuliny, s膮 w stanie przez ca艂y czas utrzymywa膰 st臋偶enie glukozy we krwi na sta艂ym poziomie mieszcz膮cym si臋 na w obr臋bie w膮skiego przedzia艂u. Zar贸wno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie st臋偶enie glukozy, przekraczaj膮ce w膮ski zakres normy, mo偶e by膰 przyczyn膮 zaburze艅. Podczas posi艂ku i tuz po nim insulina oraz inne hormony, jak glukagon, adrenalina i hormon wzrostu, reguluj膮 ilo艣膰 glukozy we krwi, przeciwdzia艂aj膮c zbyt du偶emu wzrostowi. Po艂kni臋cie pokarmu wyzwala natychmiastowy wzrost wydzielania insuliny, dzi臋ki czemu po艂kni臋te w臋glowodany mog膮 by膰 szybko przetransportowane do w膮troby, mi臋艣ni i innych tkanek. Nast臋pnie, wraz z obni偶aniem si臋 st臋偶enia glukozy we krwi, poziom insuliny zaczyna stopniowo spada膰. Insulina zapewnia zatem czu艂膮 kontrol臋 nad zawarto艣ci膮 glukozy w osoczu przez ca艂y dzie艅, niezale偶nie do rozplanowania posi艂k贸w kulturysty.
POSTACIE INSULINY
W leczeniu cukrzycy stosuje si臋 r贸偶ne postacie insuliny. Szybko dzia艂aj膮ce preparaty, takie jak zwyk艂a insulina, stosowane s膮 w stanach zagro偶enia 偶ycia u cukrzyk贸w oraz w leczeniu rutynowym. Insuliny o 艣rednim czasie dzia艂ania, jak Lente czy NPH, s膮 w powszechnym u偶yciu w leczeniu cukrzycy. D艂ugo dzia艂aj膮cych postaci nie stosuje si臋 tak cz臋sto, cho膰 i one maj膮 swoje miejsce w programie terapeutycznym.
Szczyt i czas dzia艂ania tych preparat贸w s膮 r贸偶ne u r贸偶nych os贸b i zale偶膮 nie tylko od sposobu podania, ale r贸wnie偶 od dawkowania. Np. u wi臋kszo艣ci ludzi zwyk艂a insulina podana podsk贸rnie zaczyna dzia艂a膰 po kilku minutach, a szczyt dzia艂ania osi膮ga po oko艂o dw贸ch godzinach. Dzia艂anie utrzymuje si臋 od sze艣ciu do o艣miu godzin. Insulina o 艣rednim czasie dzia艂ania (Lente,NPH) zaczyna dzia艂a膰 po dw贸ch godzinach, osi膮gaj膮c szczyt w 8-10 godzinie, a dzia艂anie utrzymuje si臋 do 24 godzin. Zazwyczaj preparaty insuliny sprzedawane s膮 w st臋偶eniu 100 jednostek na mililitr, cho膰 dost臋pne s膮 r贸wnie偶 wy偶sze st臋偶enia. Wszystkie insuliny zwierz臋ce s膮 oczyszczone i prawie nie zawieraj膮 proinsuliny - prekursora insuliny nieczynnej biologicznie.
Ludzka insulina produkowana metod膮 rekombinacji DNA szybko wypiera r贸偶ne insuliny zwierz臋ce. Sekwencja aminokwas贸w w insulinie rekombinowanej jest identyczna z produkowan膮 w organizmie ludzkim, r贸wnie偶 jej aktywno艣膰 biologiczna wydaje si臋 taka sama. Ponadto rzadziej daje ona powik艂ania, jakie cz臋sto maj膮 miejsce w przypadku stosowania insulin zwierz臋cych: uczulenie na insulin臋, zanik czy nadmierny rozrost tkanki t艂uszczowej.
Typowa terapia insulin膮 polega na jednym lub wi臋cej wstrzykni臋ciu insuliny o 艣rednim czasie dzia艂ania (cynkowej-Lente czy izofanowej-NPH) z dodatkiem lub bez ma艂ych ilo艣ci zwyk艂ej insuliny (np. krystalicznej). Ilo艣膰 potrzebnej insuliny uzale偶niona jest od wagi i stanu pacjenta, ale generalnie wynosi oko艂o 0,5 jednostki na kilogram wagi cia艂a.
Liczba wstrzykni臋膰 dziennie zale偶y od tego, jak dok艂adnie chce si臋 kontrolowa膰 poziom glukozy. Trudno jest osi膮gn膮膰 pe艂n膮 normalizacj臋 st臋偶enia cukru we krwi. Nie istnieje 偶aden standardowy spos贸b podawania insuliny, a tak偶e lekarz ma sw贸j w艂asny plan leczenia.
Oznacza to, 偶e wi臋kszo艣膰 cukrzyk贸w wstrzykuje sobie raz lub kilka razy dziennie albo kr贸tko dzia艂aj膮c膮 insulin臋, albo kombinacj臋 kr贸tko i d艂u偶ej dzia艂aj膮cej. W Europie stosuje si臋 cz臋stsze zastrzyki insuliny ni偶 w Ameryce P贸艂nocnej.
DOST臉PNYCH JEST WIELE RODZAJ脫W INSULINY ORAZ ICH KOMBINACJE
Insulina o kr贸tkim czasie dzia艂ania:
* Jest stosowana w monoterapii lub w po艂膮czeniu z innymi rodzajami insulin.
* Zaczyna dzia艂a膰 0,5 godziny po wstrzykni臋ciu.
* Jej ca艂kowity czas dzia艂ania wynosi do 8 godzin po wstrzykni臋ciu.
* Najwi臋ksz膮 skuteczno艣膰 wykazuje pomi臋dzy 1 a 3 godzin膮 po wstrzykni臋ciu.
* Wstrzykuje si臋 j膮 w tkank臋 t艂uszczow膮 pod sk贸r臋 brzucha.
Insulina o przed艂u偶onym czasie dzia艂ania:
* Jest cz臋sto stosowana w po艂膮czeniu z innymi typami insuliny.
* Zaczyna dzia艂a膰 1,5 godziny po wstrzykni臋ciu.
* Jej ca艂kowity czas dzia艂ania wynosi do 24 godzin po wstrzykni臋ciu.
* Najwi臋ksz膮 skuteczno艣膰 wykazuje pomi臋dzy 4 a 12 godzin膮 po wstrzykni臋ciu.
Mieszanki insulinowe:
* S膮 cz臋sto stosowane w monoterapii lub w po艂膮czeniu z innymi rodzajami insulin.
* S膮 dost臋pne w mieszankach 10/90; 20/80; 30/70; 40/60; 50/50. Np. MixtardR 20 zawiera 20% ActrapidR i 80% InsulatardR.
R贸偶nice w efekcie dzia艂ania zale偶膮 od sk艂adu mieszanki. Im wi臋ksza zawarto艣膰 insuliny kr贸tkodzia艂aj膮cej w mieszance, tym szybsze dzia艂anie leku.
Zar贸wno insulina o przed艂u偶onym czasie dzia艂ania jak i mieszanki insulinowe s膮 wstrzykiwane w tkank臋 podsk贸rn膮 pod sk贸r臋 uda. W celu zabezpieczenia jednolitego sk艂adu mieszanki przygotowany do u偶ycia wstrzykiwacz nale偶y co najmniej dziesi臋膰 razy delikatnie poobraca膰 do g贸ry i do do艂u tu偶 przed wstrzykni臋ciem. Przed ka偶dym wstrzykni臋ciem nale偶y za艂o偶y膰 now膮 ig艂臋.
INSULINA I KULTURYSTYKA
Insulina dzia艂a anabolicznie na r贸wni z testosteronem, hormonem wzrostu i insulinopodobnym czynnikiem wzrostu 1(IGF-1). Poza pobudzaniem wychwytu glukozy i aminokwas贸w, insulina zwi臋ksza r贸wnie偶 syntez臋 bia艂ek. Badania wykaza艂y, 偶e insulina hamuje degradacje bia艂ek.
Jakby tego by艂o ma艂o, okaza艂o si臋, 偶e insulina wsp贸艂dzia艂a z ka偶dym z trzech wielkich hormon贸w anabolicznych, co jeszcze zwi臋ksza wypadkowy efekt anaboliczny. Mimo, 偶e insulina zwi臋ksza zar贸wno odk艂adanie glikogenu i t艂uszczu, istnieje wyra殴ne rozdzielenie jej wp艂ywu na metabolizm bia艂ek, t艂uszcz贸w i glukozy. Zatem, je艣li hormon wzrostu dzia艂a przeciwnie do insuliny na wychwyt cukru i uwalnianie kwas贸w t艂uszczowych, to wsp贸艂dzia艂a z insulin膮 w wychwycie aminokwas贸w.
Ponadto w jednej z prac wykazano, 偶e podawanie insuliny z testosteronem wraz ze stosowaniem wysokobia艂kowej i wysokot艂uszczowej diety zmniejsza艂o utrat臋 bia艂ek mi臋艣niowych przeciwdzia艂aj膮c odporno艣ci na insulin臋 wywo艂an膮 syntetycznym kortykosteronem - hormonem o dzia艂aniu katabolicznym, poprzez maskowanie receptora dla kortykosteronu.
Insulina nie tylko dzia艂a silnie anabolicznie, czy to sama, czy razem z innym hormonem anabolicznym, ale r贸wnie偶 zwi臋ksza dzia艂anie anaboliczne niekt贸rych aminokwas贸w. Np. glutamina pobudza syntez臋 bia艂ek niezale偶nie od insuliny, ale w obecno艣ci insuliny wp艂yw ten jest silniejszy.
NIEBEZPIECZENSTWA STOSOWANIA INSULINY
Jak wida膰, korzystne dzia艂ania insuliny brzmi膮 niczym lista marze艅 kulturysty. Dlaczego zatem insulina nie jest powszechnie dost臋pna dla ka偶dego? Owszem, s膮 kultury艣ci, kt贸rzy stosuj膮 j膮 ju偶 od prawie dziesi臋ciu lat.
Najwa偶niejszy pow贸d to ten, 偶e przedawkowanie insuliny zabija - i to szybko! Problem polega na tym, 偶e w przypadku podawania egzogennej insuliny 艂atwo jest przekroczy膰 fizjologiczny zakres normy st臋偶enia cukru we krwi. Dop贸ki masz mo偶liwo艣膰 monitorowania wp艂ywu zastrzyk贸w insuliny na poziom cukru we krwi, mo偶e Ci si臋 wydawa膰, 偶e trudno jest wpa艣膰 w hipoglikemi臋 (zbyt ma艂o cukru we krwi). Ci臋偶ka hipoglikemia mo偶e doprowadzi膰 do drgawek, 艣pi膮czki, a nawet 艣mierci. To nie przesada. To si臋 mo偶e zdarzy膰 i zdarza si臋 zbyt cz臋sto, i to osobom chorym na cukrzyc臋, kt贸re maj膮 do艣wiadczenie w stosowaniu insuliny i s膮 艣wiadome zagro偶e艅, jakie s膮 z tym zwi膮zane.
Hipoglikemia w rzeczywisto艣ci cz臋sto zdarza si臋 osobom stosuj膮cym insulin臋. Mo偶e ja wywo艂a膰 zbyt ma艂膮 ilo艣膰 po偶ywienia, omini臋cie posi艂ku czy niespodziewany wysi艂ek fizyczny, mo偶e r贸wnie偶 wyst膮pi膰 z niewiadomych przyczyn. Napad hipoglikemii 艂atwo rozpozna膰 poprzez takie objawy jak pocenie si臋, nadpobudliwo艣膰, dr偶enie i g艂贸d. Hipoglikemii podczas snu mo偶e nie dawa膰 偶adnych objaw贸w, ale mo偶e te偶 by膰 przyczyn膮 nocnych pot贸w, nieprzyjemnych sn贸w i rannych b贸l贸w g艂owy.
Zapobieganie hipoglikemii odbywa si臋 prawid艂owo poprzez dwa mechanizmy: zahamowanie uwalniania insuliny i pobudzenie uwalniania hormon贸w o przeciwnym dzia艂aniu. Te ostatnie zwi臋kszaj膮 produkcj臋 glukozy w w膮trobie i zmniejszaj膮 wykorzystywanie glukozy przez inne tkanki.
G艂贸wnym hormonem o dzia艂aniu przeciwnym do insuliny jest glukagon, natomiast adrenalina i noradrenalina produkowane w nadnerczach i wsp贸艂czulnym uk艂adzie nerwowym maj膮 znaczenie pomocnicze. Dop贸ki jest dost臋pny glukagon, katecholaminy nie s膮 potrzebne do utrzymania poziomu cukru we krwi, ale s膮 bardzo wa偶ne w razie braku glukagonu. Kortyzol i hormon wzrostu nie dzia艂aj膮 w stanach ostrych, natomiast maj膮 znaczenie w przed艂u偶onym g艂odzeniu si臋 lub podtrzymanej hipoglikemii.
Je艣li hipoglikemii nie uda si臋 odwr贸ci膰 dzia艂aniem hormon贸w ze spo偶yciem w臋glowodan贸w, dochodzi do zaburze艅 w o艣rodkowym uk艂adzie nerwowym, takich jak spl膮tanie, nieprawid艂owe zachowanie, utrata 艣wiadomo艣ci, drgawki, a wreszcie 艣mier膰.
Chorzy na cukrzyc臋 i ci, kt贸rzy stosuj膮 egzogenn膮 insulin臋 s膮 wra偶liwi na hipoglikemi臋 zar贸wno ze wzgl臋du na nadmiar insuliny, jak i niedob贸r kontrregulacji. Przy podawaniu insuliny we wstrzykni臋ciach nie istnieje mo偶liwo艣膰 zmniejszenia jej st臋偶enia we krwi gdy poziom cukru zbyt si臋 obni偶y.
Cukrzycy typu I oraz ci, kt贸rzy przewlekle stosuj膮 insulin臋, utracili zdolno艣膰 do zwi臋kszenia wydzielania glukagonu w odpowiedzi na hipoglikemi臋. Ich mechanizm ochronny jest wi臋c zale偶ny od adrenaliny. Niestety, wielu ludzi stosuj膮cych insulin臋 traci r贸wnie偶 zdolno艣膰 do wydzielania adrenaliny i noradrenaliny w odpowiedzi na hipoglikemie. Poniewa偶 pocz膮tkowe objawy hipoglikemii zale偶膮 od adrenaliny (inne hormony przeciwdzia艂aj膮ce hipoglikemii nie manifestuj膮 si臋 klinicznie), mo偶e to doprowadzi膰 do hipoglikemii pocz膮tkowo bezobjawowej, rozwijaj膮cej si臋 skrycie. Zjawisko to pocz膮tkowo wi膮zano wy艂膮cznie z neuropati膮 autonomiczn膮 u pacjent贸w z d艂ugotrwa艂膮 cukrzyc膮. Dzi艣 ju偶 wiemy, 偶e mo偶e ono wyst臋powa膰 przy niskim st臋偶eniu cukru we krwi u os贸b nie maj膮cych neuripatii, nawet przy pojedynczym epizodzie popo艂udniowej hipoglikemii, kt贸ra daje dostrzegalne objawy dopiero nast臋pnego dnia. Hipoglikemia nie przeciwdzia艂a uwalnianiu adrenaliny, ale obni偶a poziom glukozy potrzebny do wywo艂ania takiej reakcji. W rezultacie potencjalnie niebezpieczna hipoglikemia przebiega nierozpoznana, a mechanizmy chroni膮ce przed ni膮 ulegaj膮 upo艣ledzeniu.
Zaburzenia wydzielania hormon贸w przeciwdzia艂aj膮cych hipoglikemii s膮 szczeg贸lnie niebezpieczne, gdy zachodzi potrzeba intensywnej terapii insulin膮. Cz臋sto艣膰 wyst臋powania hipoglikemii jest odwrotnie proporcjonalna do 艣redniego st臋偶enia cukru we krwi. nie jest 艂atwo przewidzie膰 podatno艣膰 na hipoglikemi臋. By膰 mo偶e najlepsz膮 oznak膮 upo艣ledzenia mechanizm贸w przeciwdzia艂aj膮cych hipoglikemii jest obecno艣膰 cz臋stych jej epizod贸w niezwi膮zanych ze zmianami w diecie czy z wysi艂kiem fizycznym.
PODSUMOWANIE
Podsumowaniem tego artyku艂u niech b臋dzie przestroga, 偶e u偶ywanie insuliny jest nadzwyczaj niebezpieczne. Nawet je艣li uwa偶nie monitoruje si臋 poziom glukozy we krwi, to przewlek艂e stosowanie insuliny mo偶e doprowadzi膰 do nieprzewidzianych konsekwencji.
Stosowanie insuliny mo偶e by膰 przelotn膮 mod膮, ale je艣li nie wiesz, co robisz, mo偶esz 殴le sko艅czy膰.
Ze wzgl臋du na niebezpiecze艅stwa zwi膮zane z u偶ywaniem insuliny bardziej inteligentni kultury艣ci, kt贸rzy mimo to upieraj膮 si臋 przy lekach, wybieraj膮 preparaty, kt贸re pobudzaj膮 produkcj臋 insuliny lub maj膮 dzia艂anie insulinopodobne.
www.megamuscle.pl - Kulturystyka a Sterydy
|
|
|
Je艣li interesuje Ci臋 kulturystyka, masz mas臋 wolnego czasu i chcia艂by艣 zrobi膰 co艣 dla siebie i innych to masz na to szans臋.
Szukamy os贸b ambitnych, kt贸rzy znaj膮 si臋 na kulturystyce i maj膮 ochot臋 tworzy膰 co艣 naprawd臋 wielkiego.
Portal kulturystyczny www.megamuscle.pl poszukuje osoby, kt贸re b臋d膮 dodawa艂y artyku艂y do dzia艂u:
- kulturystyka
- sterydy
- strongman
- suplementy
- od偶ywianie
|
|
